Hasatta naylon branda ya da çul yerine hava geçiren toplama filesi kullanın: meyve toprağa değmez, üst üste beklerken kızışmaz. Zeytin için %75 sıklıkta, 4×6 m’den 6×12 m’ye kadar hazır ölçülü zeytin filesi; fındık için %40 sıklıkta, kenarları overloklu 4×200 ve 6×200 m rulo fındık filesi; dut ve diğer meyveler için ağaç altına gerilen ya da serilen toplama örtüsü uygundur.
Hasat mevsiminde ağaç altına ne serdiğiniz, topladığınız ürünün kalitesini doğrudan etkiler. Toprağa düşen zeytin kirlenir, naylon üzerinde bekleyen zeytin kızışır, dut ezilir, fındık çamura bulanır. Bu rehberde zeytin, fındık ve dut hasadı için doğru toplama filesini nasıl seçeceğinizi ve fileyi uzun yıllar nasıl kullanacağınızı anlatıyoruz.
Neden naylon değil de file?
Geleneksel hasatta kullanılan çul ya da naylon brandanın en büyük sorunu havasız kalmasıdır. Naylon üzerinde güneş altında bekleyen zeytin kızışır ve asit oranı yükselir. Gözenekli toplama filesi ise hava sirkülasyonu sağlar; meyvenin kalitesini, yağ oranını ve lezzetini korur.
| Özellik | Toplama filesi | Naylon branda / çul |
|---|---|---|
| Hava geçirgenliği | Yüksek; meyve kızışmaz | Hava geçirmez; meyve bekledikçe kızışır |
| Su | Suyu geçirir | Suyu geçirmez |
| Zeytinde asit | Hava aldığı için asit oranı düşük kalır | Kızışma asit oranını yükseltir |
Zeytin toplama filesi
Zeytin toplama filesi, dallardan düşen zeytinlerin toprağa değmeden toplanması için ağaç altına serilir. Elle ya da makineyle yapılan hasatta işi hızlandırır; zeytinin ezilmesini, kirlenmesini ve kaybolmasını önler. Ege, Akdeniz ve Marmara’da yaygın olarak kullanılır. Hava alan yapısı sayesinde sofralık ve yağlık zeytinde asit oranının düşük kalmasına yardımcı olur.
- Sıklık: %75 (zeytin tanesini tutar, hava ve suyu geçirir)
- Hammadde: UV katkılı HDPE (yüksek yoğunluklu polietilen)
- Hazır ölçüler: 4×6, 4×8, 4×10, 6×8, 6×10 ve 6×12 m
- Kullanım ömrü: Kullanım koşuluna göre 3–5 yıl
Fındık toplama filesi
Fındık toplama filesi, fındık bahçelerinde ağaç altına serilerek dökülen fındığın temiz ve hızlı toplanmasını sağlar; fındığın toprağa ve çamura bulaşmasını engeller. Başta Karadeniz olmak üzere fındık yetiştirilen tüm bölgelerde kullanılır. Hasattan sonra aynı file, fındığı kurutmak için serme örtüsü olarak da kullanılabilir.
- Sıklık: %40
- Hammadde: UV katkılı HDPE; suyu geçirir, kenarları overloklu
- Ölçüler: 4×200 m ve 6×200 m rulo; bahçenize göre kesilerek kullanılır
- Kullanım ömrü: Kullanım koşuluna göre 3–5 yıl
Zeytin ve fındık filesi karşılaştırması
| Özellik | Zeytin toplama filesi | Fındık toplama filesi |
|---|---|---|
| Sıklık | %75 | %40 |
| Ölçü | Hazır parça: 4×6 m’den 6×12 m’ye | Rulo: 4×200 m ve 6×200 m |
| Kenar | – | Overloklu |
| Hammadde | UV katkılı HDPE | UV katkılı HDPE |
| Kullanım ömrü | 3–5 yıl | 3–5 yıl |
| Ek kullanım | Diğer meyve hasatlarında toplama örtüsü | Kurutma alanında serme örtüsü |
Dut ve diğer meyveler
Dut toplama filesi özellikle silkme yöntemiyle yapılan hasatta kullanılır. Dut gibi hassas meyveler esnek file üzerine düştüğünde parçalanmaz, ezilmez ve topraklanmaz. Ege, Marmara ve Güneydoğu Anadolu gibi dut üretiminin yoğun olduğu bölgelerde yaygındır.
Toplama örtüleri yalnız zeytin, fındık ve dut için değil; ceviz, badem, kayısı ve vişne gibi yere düşerek zedelenmesi istenmeyen ürünlerin hasadında, silkeleme sırasında geniş alanları kapatmak için de kullanılır. Ağaçlardan dökülen yaprakları toplamak için de pratik bir çözümdür.
Meyve kurutma (sergi) örtüsü
Toplama filesinin hava geçiren yapısı, meyveyi güneşte kurutmak için de uygundur. Üzüm, kayısı ve fındık gibi ürünler toprağa değmeden, hijyenik şekilde file üzerinde kurutulabilir. Suyu geçirdiği için yağmurdan sonra üzerinde su birikmez.
Ölçü seçimi ve kullanım ipuçları
- Ağacın taç genişliğini ölçün. Örtü, dalların yere düşen izdüşümünü kapatacak kadar geniş olmalı; zeytinde bu yüzden 4 m ve 6 m enli hazır ölçüler kullanılır.
- Bahçe düzenine göre parça ya da rulo seçin. Tek tek ağaçlarda hazır ölçülü parça, sıra hâlinde dikilmiş bahçelerde metrajlı rulo daha pratiktir.
- Sıklığı ürüne göre belirleyin. Zeytin gibi küçük taneler için daha sık (%75) file, fındık için %40 file kullanılır.
- Hasat sonrası kurutup kaldırın. Fileyi kuru ve güneş almayan bir yerde katlayarak saklamak ömrünü uzatır.
Toplanan ürünü taşımak için de doğru ambalaj önemlidir: fındık ve kahve gibi ürünlerde nefes alan jüt çuval, büyük miktarlarda ise hava sirkülasyonu sağlayan ventilli big bag kullanılır. Ayrıntılar için jüt ve PP çuval ile big bag seçimi rehberlerimize bakabilirsiniz. Toplama örtüleri hakkında daha fazla bilgi için uzman sitemiz golgelik.com.tr’yi de inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Zeytin toplama filesi ölçüleri nelerdir?
Zeytin toplama filesi 4×6, 4×8, 4×10, 6×8, 6×10 ve 6×12 m hazır ölçülerde bulunur.
Zeytin hasadında neden naylon yerine file kullanılmalı?
Naylon hava geçirmediği için üzerinde bekleyen zeytin kızışır ve asit oranı yükselir. Toplama filesi hava ve suyu geçirir; zeytinin kalitesini ve yağ oranını korur.
Fındık toplama filesi kaç metre?
Fındık toplama filesi 4×200 m ve 6×200 m rulolar hâlinde gelir, kenarları overloklu olduğu için bahçenize göre kesilerek kullanılabilir.
Toplama filesi kaç yıl kullanılır?
UV katkılı HDPE’den üretilen zeytin ve fındık toplama fileleri, kullanım koşuluna göre 3–5 yıl kullanılabilir.
Toplama filesi meyve kurutmada kullanılır mı?
Evet. Hava ve suyu geçiren yapısı sayesinde üzüm, kayısı ve fındık gibi ürünlerin güneşte hijyenik şekilde kurutulmasında sergi örtüsü olarak kullanılır.